МКОУ СОШ-ЭКЦ №10

678186, Российская Федерация, Республика Саха (Якутия), Мирнинский район, с. Сюльдюкар, ул. 50 лет Победы, 3

Сэтинньи-Байанай ыйа

Сэтинньи – Байанай ыйа

Байанай бэлиэтэ ох-оноҕос-вектор. Бу итэҕэл. Итэҕэл баар – култуураны, цивилизацияны өрө тардар күүс.Бу ох саха итэҕэлин сүнньүгэр киирэн бэлиэ – символ буолан сылдьар. Тоҕус халлааҥҥа олохтоох 12 Айыыны аллараттан үөһэ өрө көрөн таһаардахха ох-оноҕос-ойуута тахсан кэлэр. Олох эргиирин дабайыытын итэҕэл сүгэр. Итэҕэллээх эрэ киһи, итэҕэллээх эрэ омук сайдар. Итэҕэл үс таһымнаах, үс үктэллээх. Олох итэҕэлэ, сэһэн итэҕэлэ, айыы итэҕэлэ. Үрдээн иһэр тутуллаах. Ол иһин сайдыы дэнэр.
Сэтинньи ый билгэтэСэтинньи – айан суола туруута. Ый устата 13 – 15 мм сөҥүү түһэр. Температура: — 15, — 30 кыраадыс тымныы.Сэтинньи 12 күнүгэр – ымыы чыычаах тэлгэһэҕэ мустар. Тулук тэлгэһэҕэ түһэн, от сыатын сиир.15 – өрүскэ муус халыҥа 40 – 45 см буолан, чэпчэки уйуктаах массыынҕа суол аһыллар. Лена өрүс Дьокуускай куорат аннынан турар, сыарҕа айана саҕаланар.21 – сис былыт, оччоҕо ахсынньы 19-гар диэри ичигэс.22 – ый туолуут. Былытырдаҕына, ахсынньы 4-гэр диэри ичигэс. Дьүкээбил уоттаннаҕына, былыт (ичигэсҥ кэлэр.28 – сис былыттаах буоллаҕына, халлаан итийэр. От-мас кырыаран ылыа. 29 -үчүгэй күн — үтүө кыһыҥҥа. Куһаҕан күн – куһаҕан кыһыҥҥа.

Оскуола иһинэн маннык тэрээһиннэр аастылар:

Уруһуй быыстапката (алын кылаастар):

«Байанай бэлэхтэрэ», «Булт түгэннэрэ» хаартысканан эркин хаһыатын быыстапката:

Орто сүһүөх кылаастарга уруоктар, кылаас таһынан тэрээһиннэр, викториналар аастылар.

Эппиэтинэстээх: Гуринова С.Н., Горностаева Н.Р., Кириллина Н.А.

 

Дата обновления страницы: 29.11.2021

Решаем вместе
Есть предложения по организации учебного процесса или знаете, как сделать школу лучше?